Patron szkoły – Karol Miarka

miarkaKarol Miarka urodził się 22 października 1825 r. w Pielgrzymowicach (pow. pszczyński). Był nauczycielem, publicystą, literatem i czołowym działaczem narodowym drugiej połowy XIX wieku. Po ukończeniu niemieckiego seminarium nauczycielskiego w Głogówku (1846) pełnił obowiązki pomocnika nauczyciela w Lędzinach, uczył w Urbanowicach i Piotrowicach. W latach 1850-1869 pracował jako nauczyciel w rodzinnych Pielgrzymowicach. Miarka wyróżniał się wśród nauczycieli wiedzą, którą ciągle pogłębiał poprzez samokształcenie i doskonalenie się w języku polskim, zdolnościami pedagogicznymi i aktywnością społeczną.

Jako pisarz debiutował na łamach „Gwiazdki Cieszyńskiej” powiastką „Klemensowa Górka”. W tym też czasopiśmie w roku 1863 ukazał się jego słynny artykuł „Głos wołającego na puszczy górnośląskiej”, w którym Miarka wzywał nauczycieli szkół ludowych do pielęgnowania języka polskiego. W latach 1868?1869 Miarka redagował pismo „Zwiastun Górnośląski”, a w latach 1869?1880 czasopismo „Katolik”, najbardziej wpływową i najpopularniejszą wówczas gazetę na Górnym Śląsku. Spośród jego powieści na szczególną uwagę zasługują: „Szwedzi w Lędzinach” (1868) oraz „Petronela pustelnica z Góry Św. Anny” (1877).

Program polityczny reprezentowany przez Karola Miarkę uwarunkowany był ówczesnymi realiami. Deklarował on bowiem lojalność Ślązaków w ramach państwa niemieckiego, ale dobitnie akcentował ich odrębność narodową, domagał się swobód dla języka polskiego w organach przedstawicielskich.

Miarka dążył do podniesienia poziomu oświaty ludu polskiego na Śląsku (m. in. poprzez teatr amatorski, czytelnie ludowe, zrzeszenia kulturalne), założył księgarnię nakładczą oraz drukarnię w Mikołowie, tworząc w ten sposób ośrodek wydawniczy masowo dostarczający czytelnikowi polskie słowo drukowane.

Karol Miarka dał poznać się także jako społecznik niosący bezpośrednią pomoc będącym w potrzebie. W 1879 roku, w okresie klęski głodu na Górnym Śląsku, założył w Mikołowie Komitet Naczelny dla Zbierania Składek dla Potrzebujących, zwany Komitetem Głodowym.

Był wielokrotnie więziony i karany za swoją działalność przez władze niemieckie. Zmarł w biedzie 15 sierpnia 1882 r. w Cieszynie.

Niewątpliwie jest to postać zasługująca na pamięć i uznanie. Ponadto imię Karola Miarki w latach pięćdziesiątych XX wieku nosiła Szkoła Podstawowa w Świerklanach Dolnych, gdzie w latach 1999 – 2003 funkcjonowało nasze Gimnazjum.