Śladami Adama Mickiewicza i Elizy Orzeszkowej na Białorusi

Kresy Wschodnie leżą poza granicami obecnej Polski, ale ich nazwy brzmią dziwnie znajomo. Miasta ważne dla narodowej historii, opisane w literaturze, choć przez współczesną młodzież może nieco zapomniane. Jednak uczniowie świerklańskiego i janowickiego gimnazjum dotarli do miejsc, gdzie żyli wieszczowie narodowi, gdzie prawie na każdym miejscu można było dostrzec ślady polskości.

W ramach kolejnej, czwartej już części projektu – Odkrywamy Kresy Wschodnie dawnej Rzeczpospolitej, zorganizowany został wyjazd na Białoruś – „Śladami Adama Mickiewicz i Elizy Orzeszkowej”. Honorowy patronat nad przedsięwzięciem objęli Poseł do Parlamentu Europejskiego – Bogdan Marcinkiewicz i Wójt Gminy Świerklany – Antoni Mrowiec. Uczestnicy projektu przed wyjazdem poznali sylwetki naszych twórców narodowych: Adama Mickiewicza i Elizy Orzeszkowej, obejrzeli ekranizacje utworów „Pan Tadeusz” i „Nad Niemnem”, przeczytali m.in. ballady A. Mickiewicza, legendę o Janie i Cecylii, a także wzięli udział w warsztatach fotograficznych. Natomiast w trakcie wyjazdu uczniowie musieli się zmierzyć z testem, który dotyczył wiadomości o przeszłości i teraźniejszości białoruskiego państwa.

Emocje i obawy towarzyszyły młodzieży, a przede wszystkim rodzicom i nauczycielom do samego przyjazdu na Białoruś. Jednak doskonała organizacja, fachowa opieka ze strony przewodnika, pilota i nauczycieli sprawiły, że ten wyjazd uczniowie wspominają ciepło i co ciekawe, podkreślają, że była to wyprawa trochę inna od poprzednich wycieczek na Ukrainę i Litwę.

Zwiedziliśmy Grodno – rodzinną miejscowość Elizy Orzeszkowej. Pochyliliśmy się nad mogiłami opisanymi w powieści „Nad Niemnem” – grobem Jana i Cecylii, którzy byli założycielami rodu Bohatyrowiczów i nad mogiłą Powstańców Styczniowych. Spacerowaliśmy brzegami jeziora Świteź, wypełniając przesłanie Adama Mickiewicza:
„Ktokolwiek będziesz w nowogródzkiej stronie,
Do Płużyn ciemnego boru
Wjechawszy, pomnij zatrzymać twe konie,
 byś się przypatrzył jezioru”

Niesamowite przeżycia towarzyszyły nam także podczas zwiedzania kościoła farnego
w Nowogródku, gdzie matka Mickiewicza prosiła o powrót syna do zdrowia, o czym mowa w znanej nam Inwokacji: „Ty, co gród zamkowy nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem, jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem, gdy od płaczącej matki pod Twoja opiekę ofiarowany martwą podniosłem powiekę”. Ogromne wrażenie wywarło także na nas Zaosie – miejsce narodzin poety – tam mogliśmy choć przez chwilę poczuć się jak bohaterowie filmu Andrzeja Wajdy. Ponadto podczas pobytu na Białorusi odwiedziliśmy Mir i Nieswież – siedziby rodu Radziwiłłów, byliśmy w Kossowie Poleckim w dworku Tadeusza Kościuszki. Dane nam także było zwiedzić Brześć z jego ogromną twierdzą, Berezę Kartuzką i Kobryń.

Podsumowując, można stwierdzić, że dotarliśmy „do tych pagórków leśnych,
 do tych łąk zielonych”, o których pisał Adam Mickiewicz. Zachwycaliśmy się nadniemeńskim krajobrazem symbolizującym siłę i nieprzemijalność natury oraz cykliczność przyrody. I chociaż poeta rozpoczął Inwokację słowami „Litwo! Ojczyzno moja!” wiemy, że miejscowości takie jak Nowogródek, Zaosie odnajdziemy dziś nie na mapie Litwy, ale na mapie Białorusi.

Po powrocie z wycieczki w Gimnazjum w Świerklanach odbyło się podsumowanie projektu. Swoją obecnością zaszczycili nas honorowi patroni projektu oraz rodzice uczniów. Można było zobaczyć wystawę fotograficzną oraz prezentację multimedialną, a także posłuchać wspomnień uczestników wyjazdu. Dyrektorzy gimnazjów w Gminie Świerklany scharakteryzowali projekt, jego cele i efekty, podziękowali za wsparcie finansowe Wójtowi Gminy Świerklany Antoniemu Mrowcowi oraz za okazaną pomoc i zaufanie rodzicom. Uczniowie, którzy wyróżnili się w realizacji przedsięwzięcia otrzymali nagrody ufundowane przez pana Bogdana Marcinkiewicza. Pan Poseł przedstawił także obecnym na podsumowaniu projektu, jak wygląda sytuacja społeczno – polityczna na Białorusi oraz jak układają się stosunki polsko – białoruskie. Eurodeputowany, zwracając się do młodzieży, nauczycieli i rodziców, podkreślił, że „Przybliżenie historii dawnych Kresów Wschodnich państwa polskiego ze szczególnym uwzględnieniem zachowanych tam śladów polskości jest zadaniem jak najbardziej koniecznym. Kształtowanie postawy tolerancji i akceptacji wobec innych narodów, ich kultury i języka, a także dbanie o pamięć historyczną wpisuje się w ideę Unii Europejskiej”.

Zapraszamy do odwiedzenia galerii zdjęć z pobytu na Białorusi.